İstanbullular uyarılara uydu: Megakentte trafik yoğunluğu yüzde 40'ın altına

# Megakentte Fırtınanın İkinci Günü: İstanbullular Evde Kaldı, Yollar Boşaldı, Doğa Gücünü Gösterdi Marmara Bölgesi’ni etkisi altına alan ve son yılların en şiddetli sonbahar hava olaylarından biri olarak kayıtlara geçen sağanak ve fırtına, 16 milyonu aşkın nüfusuyla Türkiye’nin kalbi konumundaki İstanbul’da hayatı adeta durma noktasına getirdi. Yaklaşık 34 saattir aralıksız süren, yer yer fırtınanın şiddetiyle birleşerek yaşamı felç eden afet koşullarına karşı yetkililerin yaptığı acil durum çağrıları yurttaşlar nezdinde en üst düzeyde karşılık buldu. Bir önceki gün akşam saatlerinde kilitlenen ve yüzde 89 gibi kritik bir zirve noktasına ulaşan ana arterlerdeki trafik yoğunluğu, sabahın erken saatlerinden itibaren yüzde 40 seviyesinin de altına geriledi. Kent içi hareketliliğin minimum düzeye inmesi ve alınan idari kararlar olası faciaların önüne geçerken; Ayazağa’dan Şile’ye, Kağıthane’den Beykoz’a kadar pek çok noktada metrekareye yüzlerce kilogram düşen yağışın yarattığı hasar günün aydınlanmasıyla birlikte gözler önüne serildi. ## Megakentte Fırtına ve Sağanak Alarmı: 34 Saatlik Zorlu Mücadele İstanbul, Karadeniz üzerinden gelen soğuk ve nem yüklü hava dalgasının güneyden gelen lodosla çarpışması neticesinde son dönemin en kuvvetli yağış cephelerinden birine teslim oldu. Yaklaşık 34 saattir aralıksız biçimde kenti vuran sağanak yağış ve saatteki hızı zaman zaman 80 kilometreyi aşan fırtına, şehir altyapısını sınayan devasa bir yük oluşturdu. Yağışın ani ve noktasal olarak afet boyutuna ulaşması, dere yataklarına yakın bölgelerde hızla taşkın riskini tetiklerken kentin kuzey ormanlarından kıyı şeridine kadar uzanan hatta hayatı durma noktasına getirdi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Afet Koordinasyon Merkezi'nin (AKOM) art arda yayımladığı kırmızı ve turuncu kodlu uyarıların ardından, şehirde ilk olarak eğitim-öğretime ara verilmesi kararı alındı. Okulların tatil edilmesi, sabah ve akşam saatlerinde trafikteki servis aracı yükünü hafifletirken, kamu kurumlarında ve özel sektörde esnek çalışma ile uzaktan çalışma modellerinin devreye sokulması çağrısında bulunuldu. Bu önlemler bütünü, fırtınanın 34. saatinde İstanbul'un alışılagelmiş gürültülü ve kaotik temposunu yerini derin bir sessizliğe ve teyakkuza bırakmasına neden oldu. ## Çağrılar Yankı Buldu: Yüzde 89’dan Yüzde 40’ın Altına Keskin Düşüş İstanbul’da olağan günlerde bile sabah ve akşam saatlerinde kilitlenen ana ulaşım omurgası, afetin ilk gününde adeta tıkanma noktasına gelmişti. 14 Ekim akşam saatlerinde iş çıkışıyla fırtınanın en yoğun vurduğu anların kesişmesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Trafik Yoğunluk Haritası'nda ibrenin yüzde 89’u göstermesine yol açmıştı. Köprü bağlantıları, D-100 karayolu ve TEM Otoyolu üzerinde kilometrelerce araç kuyrukları oluşmuş, araçlar saatlerce ilerleyememişti. Ancak 15 Ekim sabah saat 09.00 sularında kaydedilen veriler, İstanbulluların bu kez yetkililerin “Hayati bir durum olmadıkça sokağa çıkmayın, özel araçlarınızı kullanmayın” çağrısına eşine az rastlanır bir duyarlılıkla uyduğunu gösterdi. Kent genelindeki trafik yoğunluğu bir gecede keskin bir düşüş yaşayarak yüzde 40 bandının altına, yüzde 36-38 seviyelerine geriledi. Normal şartlarda adım atılamayan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve Avrasya Tüneli girişlerinde akıcı bir trafik gözlemlendi. Bu geri çekilme, yalnızca trafik sıkışıklığını engellemekle kalmadı; itfaiye, AFAD, ambulans ve İSKİ’ye bağlı acil müdahale ekiplerinin su baskını yaşanan kritik noktalara hızla ulaşabilmesini sağladı. ## Yetkililerden Peş Peşe Uyarılar: Valilik ve İBB Eşgüdümü Kriz anından itibaren İstanbul Valiliği ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi arasında yürütülen koordinasyon, sürecin daha yıkıcı sonuçlar doğurmasını önledi. İstanbul Valisi Davut Gül, sosyal medya hesapları, yerel radyo ve televizyon kanalları aracılığıyla kamuoyuna sürekli güncel durum bilgilendirmesi yaptı. Vali Gül, vatandaşlara hitaben yaptığı konuşmada şu kritik noktalara dikkat çekti: > *"Kıymetli İstanbullular; karşı karşıya kaldığımız meteorolojik tablo olağan bir sonbahar yağmuru değildir. Metrekareye düşen su miktarı afet seviyesindedir. Hiçbir hemşehrimizin can güvenliğini riske atamayız. Bu nedenle zorunlu olmadıkça lütfen konutlarınızdan ayrılmayın, şahsi araçlarınızla trafiğe çıkmayın. Özellikle dere yataklarına, taşkın tehlikesi bulunan alt geçitlere ve su birikintisi oluşan güzergahlara yaklaşmayın. Ekiplerimiz 24 saat esasıyla sahada görev yapmaktadır."* Eş zamanlı olarak AKOM binasında kriz masasını yöneten İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanvekili Nuri Aslan da kent genelinde toplu ulaşımın aksamaması için tüm raylı sistemlerin ve deniz otobüslerinin güvenli koşullarda hizmet vermeyi sürdürdüğünü vurguladı. Aslan, yer altı metro hatlarının sığınak ve en güvenli ulaşım arteri olduğunu hatırlatarak, İBB’nin bütün saha personelinin, iş makinelerinin ve pompaj araçlarının su tahliye çalışmalarında aktif rol aldığını belirtti. ## Sahada Can Pazarı: Su Baskınları, Mahsur Kalanlar ve Kurtarma Operasyonları Trafikteki rahatlamaya karşın sahada tam anlamıyla bir doğa mücadelesi verildi. Fırtınanın ve anlık yağış patlamalarının en fazla hissedildiği yerlerin başında Sarıyer ve Kağıthane ilçeleri geldi. Sarıyer’e bağlı Ayazağa bölgesinde bulunan sanayi siteleri ve iş merkezlerinin zemin katları, su tahliye kanallarının kapasitesini aşması sonucu suyla doldu. Bölgede çok sayıda iş yeri sahibi ve çalışan kapalı alanlarda mahsur kaldı. Olay yerine sevk edilen itfaiye su altı arama kurtarma timleri (İSAK) ve botlu AFAD ekipleri, mahsur kalan onlarca kişiyi güvenli noktalara tahliye etti. Tarihi dokusuyla bilinen Kağıthane Vadisi’nde ise benzer görüntüler kaydedildi. Bölgeden geçen Kağıthane Deresi’nin aşırı debi artışı sebebiyle taşması sonucu tarihi Sadabat Camisi ve çevresindeki rekreasyon alanları ile kamu binalarının zemin katları su altında kaldı. Sel sularının getirdiği çamur ve molozlar bölgede ulaşımı bir süre tamamen keserken, ekipler tarihi yapıların su tahliyesi ve korunması adına seferber oldu. Dalgıç pompalar ve tahliye araçlarıyla suyun cami içerisine daha fazla zarar vermesi engellenmeye çalışıldı. ## Ulaşım Hatlarında Gece Mesaisi: Kapanan Yollar Nasıl Açıldı? Sağanağın en ağır faturası kentin kritik lojistik koridorlarında yaşandı. Gece boyunca aralıksız çalışan belediye ve karayolları ekipleri, sel ve heyelan tehdidi altındaki yolları temizlemek için yoğun mesai harcadı. Özellikle Anadolu Yakası’nda Karadeniz aksını kente bağlayan Şile Otoyolu’nda bazı kesimlerde yamaçlardan akan toprak ve devrilen ağaçlar nedeniyle yol kısmen ulaşıma kapandı. Benzer bir kriz Ümraniye Nevzat Demir Tesisleri önündeki bağlantı yolunda meydana geldi. Göllenme ve su baskını nedeniyle araçların ilerleyemediği, bazı araçların motor arızası yaparak suda kaldığı bölgeye iş makineleri yönlendirildi. Tıkanan mazgalların iş makineleriyle temizlenmesi ve suyun tahliye edilmesiyle birlikte sabaha karşı her iki stratejik yol da kontrollü biçimde yeniden araç geçişine açıldı. Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü ve İBB Yol Bakım Dairesi’ne bağlı ekipler, gece boyunca kentin ana arterlerinde ve viyadük altlarında nöbet tutarak birikintilere anında müdahale etti. ## Rekor Yağış Miktarları: AKOM Verileriyle İlçe İlçe Tablo Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) tarafından kamuoyu ile paylaşılan 34 saatlik yağış haritası, İstanbul’un nasıl bir doğa olayıyla yüzleştiğini tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Elde edilen meteorolojik verilere göre kentin kimi kesimlerinde ölçülen değerler, neredeyse birkaç aylık toplam sonbahar yağışının tek bir günde indiğini gösterdi. Metrekareye düşen yağış miktarında rekor, Karadeniz kıyısındaki orman dokusu ve topoğrafyasıyla bilinen Beykoz ilçesinde kırıldı. Ölçüm istasyonları Beykoz’da metrekareye 242 kilogram yağış düştüğünü bildirdi. Bu miktar kentsel altyapıların kaldırabileceği standart kapasitenin çok üzerinde bir yoğunluğa işaret ediyordu. Beykoz’u takip eden ilçeler ve yağış değerleri şu şekilde kayıtlara geçti: * **Beykoz:** 242,0 kg/m² * **Eyüpsultan:** 190,5 kg/m² * **Sarıyer:** 187,9 kg/m² * **Şile:** 165,2 kg/m² * **Çatalca:** 142,8 kg/m² Avrupa Yakası’nın iç kesimlerinde ve Haliç kıyılarında Eyüpsultan ve Sarıyer ilçelerinin en ağır darbeyi aldığı görülürken, su havzalarındaki doluluk oranlarının hızla artması olayın tek teselli verici boyutu olarak kayda geçti. Ancak toprağın suya tamamen doymuş olması, bundan sonra düşecek her damla yağışın doğrudan yüzey akışına geçmesi riskini doğurarak taşkın potansiyelini katladı. ## 7 Bini Aşkın İhbar ve Ekiplerin Teyakkuz Hali İstanbul İtfaiyesi, İSKİ, Zabıta, Park Bahçeler ve Yol Bakım birimlerinden oluşan yaklaşık 8 bin 500 personel ile bini aşkın iş makinesi sokaklarda temizlik ve kurtarma faaliyetlerini aralıksız sürdürüyor. Kriz merkezine ilk 36 saatte ulaşan ihbar sayısı 7 bini aştı. Bu çağrıların ezici çoğunluğunu konut ve iş yerlerindeki bodrum kat su basmaları, cadde ve sokaklarda göllenme, çatı uçması, ağaç devrilmesi ve araç mahsur kalmaları oluşturdu. İSKİ Genel Müdürlüğü, kentin ana drenaj hatlarında ve kolektörlerinde fırtınanın getirdiği atıkların oluşturduğu tıkanıklıkları açmak amacıyla kameralı robot sistemleri ve vidanjörleri sahaya sürdü. Yetkililer, gelen bütün ihbarların risk derecesine göre sınıflandırıldığını ve can güvenliği riski bulunan öncelikli bölgelere acil intikal sağlandığını kaydetti. ## Meteorolojik Uyarı Genişliyor: Marmara Bölgesi Risk Altında İstanbul’da ikinci gününde de devam eden afetin etki sahası doğuya doğru genişliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve bölge valiliklerinden edinilen anlık bilgilere göre, cephe sisteminin ağırlık merkezi öğle saatlerinden itibaren İstanbul’un Anadolu Yakası ile Marmara Bölgesi’nin doğu ve güney illerine kayıyor. Özellikle