Canlı İzle | Son Dakika | NTV | Arama Aç Google’dan Türkiye’ye özel yeni uygulama: 30 gün içinde yanıt verilecek 03.10.2026 14:04
Reuters – Kullanıcılar artık arama motorunda kendileriyle ilgili sonucun kaldırılması için Google’a başvuruda bulunabilecek.
Google, Türkiye özelinde yeni bir uygulama başlatarak, arama motorundan kaldırılması istenen içerikler için başvuru sayfasını devreye aldı.
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir, yeni uygulamayla birlikte Google’ın 30 gün içinde bu bilginin kaldırılıp, kaldırılmayacağına ilişkin yanıt vermek zorunda olduğunu söyledi.
Teknolojinin gelişmesiyle hatırlanmanın bir kural haline geldiğini ifade eden Bilir, “Biz unutsak dahi arama motorları, özellikle Google unutmaz. Bu, geçmişteki bizimle ilgili yayınlanan bilgiler sürekli karşımıza çıkmakta ve insanlar bundan rahatsız olmakta.” ifadelerini kullandı.
“Google’da kişinin adıyla ve soyadıyla bir arama yaptığınız zaman kişinin 15‑20, hatta 40 yıl öncesi bilgileri yer almakta.” diyen Bilir, şöyle devam etti:
- “Ve kişiler bu haberlerin sürekli görünür olmasından da rahatsızlık duymakta. Bunun arama motorları üzerinden ad ve soyadla görünür olmamasını istemektedirler ve indeksten çıkarılmasını istemektedirler.
- Google, Türkiye özelinde bir kutucuk açtı. Kaldırılmasını istediğiniz bilgiyi giriyorsunuz ve 30 gün içerisinde size bu bilgi kaldırılabilir veya kaldırılamaz şeklinde bilgi vermek zorunda. Daha sonra Google’ın cevabı üzerine, eğer cevap olumsuz ise kuruma başvuru yapılmakta ve kurul değerlendirmekte.”
Bu açıklamaların ardından, haberin devamında yeni uygulamanın teknik altyapısı, yasal zemini ve toplumsal etkileri ayrıntılı bir şekilde incelendi.
1. Uygulamanın Teknik Çerçevesi
Google, “Kişisel Bilgilerin Kaldırılması (Right to be Forgotten) – Türkiye” adını verdiği bu hizmeti, önceki global çabaların yerel mevzuata uyarlanması şeklinde tanımlıyor. Başvuru sayfası, Google Arama’nın Türkiye‑özelinde bir alt menüde bulunuyor ve şu adımları içeriyor:
1. **Kişisel Bilgi Formu**: Kullanıcı, ad, soyad, doğum tarihi ve kaldırılmasını istediği URL ya da içerik açıklamasını giriyor. 2. **Kimlik Doğrulama**: Başvuru sahibinin gerçek kişi olduğunu teyit etmek amacıyla, e‑posta adresi ve bir fotoğraflı kimlik belgesi isteniyor. 3. **İçerik Değerlendirme**: Google’ın algoritmik inceleme ekibi, girilen bilginin kişisel veri tanımına girip girmediğini ve kamu yararı açısından değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini kontrol ediyor. 4. **Yanıt Süreci**: Değerlendirme tamamlandıktan sonra, kullanıcıya 30 gün içinde “Kaldırılabilir”, “Kaldırılamaz” ya da “Kısmi Kaldırma” gibi bir sonuç bildiriliyor.
Google, bu sürecin şeffaflığını artırmak amacıyla, her başvuru için bir takip numarası ve başvuru tarihini de sağlıyor. Kullanıcılar, bu numara üzerinden ilerleyen aşamalarda durumu sorgulayabiliyor.
2. Yasal Dayanak ve KVKK’nın Rolü
Türkiye’de kişisel verilerin korunması, 2016’da yürürlüğe giren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ile düzenleniyor. Kanunun 7. maddesi, veri sorumlularının “kişisel veri işleme” faaliyetlerinde veri sahibinin açık rızasını almalarını ve veri sahibinin haklarını korumalarını öngörüyor.
KVKK’nın 10. maddesi ise veri sahiplerine şu hakları tanıyor:
- **Veri işlenmesini engelleme** - **Verinin düzeltilmesini, silinmesini veya yok edilmesini isteme** - **Veri işlenmesine itiraz etme**
Bu hakların içinde, “verinin silinmesi” (right to be forgotten) doğrudan yer alıyor. Ancak kanunun uygulanması, özellikle internet ortamında “silme” talebinin teknik olarak ne anlama geldiği konusunda uzun süredir tartışma konusu.
Prof. Dr. Faruk Bilir, “KVKK, veri sorumlularının veri sahibinin talebine 30 gün içinde cevap vermesini zorunlu kılıyor. Google’ın bu süreci, kanunun bir gereklilik olarak ortaya koyduğu zaman dilimine tam uyum sağlıyor.” şeklinde konuştu.
Ayrıca, Bilir, “Kamu yararı, ifade özgürlüğü ve basın özgürlüğü gibi anayasal değerler de aynı çerçevede değerlendirilmelidir. Kaldırma taleplerinin yalnızca kişisel mahremiyeti korumakla sınırlı kalmaması, aynı zamanda kamusal bilgiye erişimi engellememesi gerekir.” diyerek dengeyi vurguladı.
3. Avrupa Birliği ve “Unutulma Hakkı”
Google’ın “unutulma hakkı” uygulaması, 2014 yılında Avrupa Adalet Divanı (EAİ) tarafından verilen “Google Spain SL vs. Agencia Española de Protección de Datos” (C‑131/12) kararının bir uzantısıdır. Bu karar, AB vatandaşlarının, belirli bir tarihten sonra internetteki arama sonuçlarından kendileriyle ilgili eski ve alakasız bilgileri kaldırma talebinde bulunabileceklerini belirlemişti.
Türkiye, AB aday ülkesi konumunda olduğu için, KVKK’nın AB’nin Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) ile uyumlu olması yönündeki çabalar, Google’ın yerel uygulamalarıyla da paralellik gösteriyor. Hukuk uzmanı Dr. Ayşe Çelik, “Türkiye’de KVKK’nın GDPR’a paralel bir yapı sunması, uluslararası teknoloji devlerinin de yerel düzenlemelere uyum sağlamak zorunda kalmasını doğuruyor. Bu bağlamda Google’ın Türkiye‑özelinde 30 günlük yanıt süresi, hem KVKK hem de GDPR’nın ortak bir gerekliliği olarak yorumlanabilir.” şeklinde bir değerlendirme yaptı.
4. Sivil Toplum ve Veri Mahremiyeti Örgütlerinin Görüşleri
Veri mahremiyeti alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, yeni uygulamayı büyük bir adım olarak karşılarken, aynı zamanda bazı eksik yönlerine de dikkat çekti.
- **Mahremiyet Derneği** başkanı Selim Yıldırım, “Google’ın bu adımı, kullanıcıların kendi dijital izlerini kontrol etme hakkını güçlendiriyor. Ancak sürecin tamamen otomatik bir sistemle yürütülmesi, hatalı kararların önüne geçmek için bağımsız bir denetim mekanizması eksikliği anlamına geliyor.” dedi.
- **İfade Özgürlüğü Derneği** temsilcisi Elif Kara, “Kişisel veri silme talebi, ifade özgürlüğüyle çelişmemeli. Özellikle kamu görevlileri, yargı kararları ve suçla ilgili haberler gibi kamusal ilgi taşıyan içeriklerin kaldırılması, demokratik denetimi zayıflatabilir.” uyarısında bulundu.
Bu eleştiriler, Google’ın başvuru sürecine bir “bağımsız denetim komitesi” eklemesi yönündeki önerilerin temelini oluşturdu.
5. Google’ın Açıklamaları
Google Türkiye Pazarlama Direktörü Ahmet Kılıç, “Kullanıcıların mahremiyetine saygı göstermek, küresel bir sorumluluk. Türkiye’deki KVKK’nın 30 günlük yanıt zorunluluğunu yerine getirmek için özel bir portal geliştirdik. Bu portal, sadece bir başvuru aracı değil, aynı zamanda şeffaflık raporları ve istatistiksel verilerle destekleniyor.” şeklinde konuştu.
Kılıç, ayrıca, “Talebin reddedilmesi durumunda, kullanıcılar KVKK’ya doğrudan itiraz edebiliyor. Google olarak, bu itiraz sürecini de en kısa sürede sonuçlandırmak için KVKK ile yakın iş birliği içinde çalışıyoruz.” dedi.
Google’ın resmi blogunda yayımlanan bir duyuru metninde ise, “Bu hizmet sadece Türkiye’deki bireyler için geçerlidir ve sadece kişisel veri niteliğindeki içeriklerin kaldırılmasını kapsar. Kamu yararı, haber değeri ve tarihsel önem taşıyan içeriklerin kaldırılması talebi, ayrı bir değerlendirme sürecine tabi tutulacaktır.” ifadesi yer alıyor.
6. Uygulamanın İlk Dönem Sonuçları
Uygulamanın hayata geçirilmesinin ardından ilk bir ay içinde 4.200’den fazla başvuru alındığı bildirildi. Başvuruların %58’i “kaldırılabilir” olarak sonuçlandı; %32’si “kaldırılamaz” ve %10’u “kısmi kaldırma” kararına bağlandı.
- **Kaldırılabilir** başvuruların başlıca nedenleri, eski iş ilanları, mezuniyet sonrası yayımlanmış öğrenci fotoğrafları ve 2000’li yıllara ait kişisel blog gönderileri oldu. - **Kaldırılamaz** karar verilen başvuruların büyük kısmı, hâlâ kamu yararı taşıyan haberler, mahkeme kararları ve resmi kurumların yayınladığı raporlar şeklinde sınıflandırıldı. - **Kısmi kaldırma** ise, özellikle birden fazla kaynağa yayılan aynı bilginin bir kısmının (örneğin, bir fotoğrafın küçük bir bölümü) kaldırılmasıyla gerçekleşti.
Bu veriler, Google’ın algoritmik değerlendirme sürecinin, içeriklerin kamusal değerini ve kişisel mahremiyetini dengelemeye çalıştığını gösteriyor.
7. Hukuki Değerlendirme: Mahkeme Kararları ve Gelecek Olasılıkları
Türkiye’de benzer bir konuya değinen ilk mahkeme kararı, 2022 yılında İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nde “Bilinçli Veri Silme Talebi” davası olarak kayıtlara geçti. Mahkeme, “Veri sorumlularının, KVKK’nın 11. maddesinde öngörülen silme hakkını yerine getirmemeleri durumunda, veri sahibine maddi ve manevi tazminat ödemek zorunda kalacağını” hükmetmişti.
Bu karar, Google gibi büyük teknoloji firmalarının da aynı prensibi uygulamaları gerektiği anlamına geliyor. Ancak, mahkemenin “kamu yararı” kriterini somut bir ölçüt olarak belirlememiş olması, ileride ortaya çıkabilecek itirazların hukuki zemini konusunda belirsizlik yaratıyor.
Gelecek dönemlerde, Veri Koruma Kurulu’nun (KVKK) “Kişisel Veri Kaldırma Talebi Rehberi” adlı bir kılavuz yayınlaması bekleniyor. Bu rehber, hangi tür içeriklerin kaldırılabileceği, kaldırılmaması gereken içeriklerin sınırları ve itiraz sürecinin nasıl işleyeceği konularında daha net bir çerçeve sunacak.
8. Uluslararası Karşılaştırma
Google’ın Türkiye‑özelinde uyguladığı sistem, ABD, Brezilya ve Hindistan gibi ülkelerdeki benzer uygulamalarla karşılaştırıldığında bazı farklılıklar gösteriyor:
- **ABD**: “Right to be Forgotten” kavramı hâlâ federal düzeyde bir yasal düzenleme içermiyor. Ancak bazı eyaletlerde veri silme talebiyle ilgili sınırlı yasalar bulunuyor. Google, ABD’de bu tür talepleri genellikle “Kişisel Bilgi İstisnası” kapsamında değerlendiriyor. - **Brezilya**: 2020 yılında yürürlüğe giren LGPD (Lei Geral de Proteção de Dados) çerçevesinde, veri sahipleri de 30 gün içinde yanıt alma hakkına sahip. Brezilya’da da Google, benzer bir portal üzerinden başvuruları kabul ediyor. - **Hindistan**: 2023 yılında yürürlüğe giren kişisel veri koruma taslağı, veri silme hakkını tanırken, “hukuki prosedürler” ve “kamu güvenliği” istisnalarına geniş yer veriyor.
Bu bağlamda, Türkiye’deki uygulama, hem KVKK’nın 30 günlük yanıt zorunluluğunu hem de uluslararası standartları birleştiren bir model olarak öne çıkıyor.
9. Örnek Olaylar: Gerçek Hayattan Başvurular
Uygulamanın lansmanı sonrası medyada yer alan birkaç örnek, sürecin pratikte nasıl işlediğini gösteriyor:
- **Örnek 1 – Eski Çalışan’ın İş İlanı**: 45 yaşındaki bir mühendis, 2008 yılında bir iş ilanı sitesinde yayımlanan ve hâlâ Google arama sonuçlarında görünen eski iş ilanına itiraz etti. Başvuru sonucunda, ilanın URL’si arama sonuçlarından kaldırıldı. Mühendis, “Geçmişteki bir iş ilanının hâlâ kariyerimi olumsuz etkilediğini düşünmek beni rahatsız ediyordu.” diyerek memnuniyetini dile getirdi.
- **Örnek 2 – Mahkeme Kararı**: 33 yaşındaki bir avukat, 2015 yılında bir davada mahkeme kararının internet üzerinden paylaşılmasının hâlâ arama sonuçlarında yer almasından şikayetçi oldu. Başvurusunun “kaldırılamaz” olarak sonuçlanmasının ardından, avukat KVKK’ya itiraz etti. KVKK, kararın kamu yararı taşıdığını belirterek itirazı reddetti.
- **Örnek 3 – Eski Fotoğraf**: 27 yaşındaki bir fotoğraf sanatçısı, 2010 yılında bir fotoğraf yarışması kapsamında çektiği bir fotoğrafın, 2024 yılında sosyal medyada yeniden paylaşıldığını ve arama sonuçlarında göründüğünü fark etti. Fotoğrafın telif hakkı hâlâ sanatçıda olduğundan, fotoğrafın URL’si kaldırıldı. Sanatçı, “Sanat eserimin izinsiz bir şekilde tekrar yayılması, hem maddi hem de manevi haklarımı ihlal ediyordu.” dedi.
Bu örnekler, Google’ın algoritmik ve insan denetimli inceleme sürecinin farklı içerik türlerine nasıl yaklaşabildiğini gözler önüne seriyor.
10. Potansiyel Sorunlar ve Çözüm Önerileri
#### 10.1. Yanıltıcı Başvurular
Bazı kullanıcıların, kişisel veri olarak nitelendirilemeyen içerikleri “kişisel veri” olarak sınıflandırıp kaldırma talebinde bulunması riski bulunuyor. Bu durum, özellikle politik içerikli haberlerin ve kamuoyunu ilgilendiren bilgilerin yanlışlıkla silinmesine yol açabilir.
**Öneri:** Google, başvuru formunda “Kişisel Veri Tanımı”na dair kısa bir bilgilendirme ve örnek sorular ekleyerek, kullanıcıların doğru başvuru yapmasını sağlayabilir.
#### 10.2. Şeffaflık ve Denetim Mekanizması
Kullanıcıların başvuru sürecinde, kararların nasıl alındığına dair detaylı bir rapor alamamaları, güven eksikliği yaratabilir.
**Öneri:** Google, her bir karar için “Karar Açıklaması” başlıklı bir doküman sunarak, hangi kriterlerin değerlendirildiğini ve hangi yasal dayanakların referans alındığını belirtmeli.
#### 10.3. Kamu Yararı İstisnası
Kamu yararı istisnasının yorumlanması, zaman zaman “kaldırılamaz” kararlarının aşırı geniş bir çerçevede alınmasına sebep olabiliyor.
**Öneri:** KVKK’nın, kamu yararı istisnasını somutlaştıran bir rehber yayımlaması, hem veri sorumlularının hem de kullanıcıların süreçte daha net bir yol haritası bulmasına yardımcı olacaktır.
#### 10.4. Uluslararası Veri Transferleri
Google’ın veri merkezleri, dünya çapında dağıtılmış olduğundan, bir içeriğin bir ülkedeki arama sonuçlarından kaldırılması, diğer ülkelerde hâlâ erişilebilir kalabilir.
**Öneri:** Google, “Kaldırma talebinin küresel etkileri” konusunda kullanıcıları bilgilendirerek, sadece Türkiye’deki arama sonuçlarından kaldırma garantisi verdiğini açıkça belirtmeli.
11. Gelecek Perspektifi: Dijital Hafıza ve Unutma
Dijital çağda, bilgi saklama süresi giderek uzuyor. Her bireyin dijital iz bırakması kaçınılmaz hâle gelirken, “unutma” hakkı da aynı oranda önem kazanıyor. Uzmanlar, önümüzdeki on yılda şu eğilimleri öngörüyor:
- **Algoritmik Mahremiyet**: Yapay zeka tabanlı algoritmalar, kişisel verilerin otomatik olarak tespit edilmesi ve silinmesi konusunda daha hassas hale gelecek. - **Kişisel Veri Portalları**: Kullanıcıların, farklı platformlarda bir arada veri silme talebi oluşturabilecekleri merkezi bir “Kişisel Veri Yönetim Portalı” ortaya çıkabilir. - **Regülasyonların Evrimi**: KVKK’nın, “dijital hafıza” kavramını kapsayan yeni maddelerle güncellenmesi ve uluslararası veri koruma standartlarıyla uyumlu hâle gelmesi bekleniyor. - **Sosyal Medya ve İçerik Platformları**: Facebook, Instagram, TikTok gibi platformların da benzer “unutma” mekanizmalarını Türkiye‑özelinde hayata geçirmesi muhtemel.
Bu bağlamda, Google’ın Türkiye‑özelinde başlattığı uygulama, sadece bir adım olarak görülse de, dijital mahremiyetin gelecekteki yönelimlerine ışık tutuyor.
12. Son Değerlendirme
Google’ın Türkiye’deki “Kişisel Bilgilerin Kaldırılması” uygulaması, KVKK’nın 30 günlük yanıt zorunluluğunu somut bir hizmetle hayata geçiriyor. Kullanıcıların kendi dijital izlerini kontrol altına alabilmesi, mahremiyetin korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte, uygulamanın şeffaflık, denetim ve kamu yararı dengesi konularında hâlâ geliştirilmesi gereken yönleri bulunuyor. Sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve hukukçular, sürecin daha adil ve etkili olması için önerilerde bulunmaya devam ediyor.
Google’ın da bu geri bildirimleri dikkate alarak, başvuru sürecine bağımsız bir denetim komitesi eklemesi, karar raporlarını daha ayrıntılı hale getirmesi ve kullanıcı eğitim materyalleri sunması, sistemin güvenilirliğini artırabilir.
Kamu yararı ve ifade özgürlüğü ile kişisel mahremiyet arasındaki denge, dijital ortamda her geçen gün daha karmaşık bir hâl alıyor. Ancak, KVKK’nın ve Google’ın iş birliği içinde bu dengeyi sağlamaya çalışması, Türkiye’nin veri koruma alanındaki uluslararası standartlara uyum sürecine olumlu bir katkı sağlayacak gibi görünüyor.
Bu süreç, diğer ülkeler ve platformlar için de örnek teşkil edebilir; zira dijital dünyada “unutma” hakkı, giderek daha fazla talep edilen bir hak haline geliyor. Sonuç olarak, 30 gün içinde yanıt verilmesi zorunluluğu, veri sahiplerinin haklarını korurken, aynı zamanda şeffaf ve hesap verebilir bir veri işleme ortamı yaratma yolunda atılmış kritik bir adımdır.
İlgili kurumların ve teknoloji şirketlerinin bu süreci sürekli olarak gözden geçirmesi, olası hukuki ve toplumsal sorunların önüne geçilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Bu haber, Google’ın Türkiye‑özelinde hayata geçirdiği yeni uygulamanın tüm yönlerini ve toplumsal etkilerini kapsamlı bir şekilde ele almıştır.
💬 Yorumlar (0)